اخبار پژوهشکده
1399/3/11 يكشنبهیک پژوهشگر هنر های سنتی مطرح کرد :
آثار خاتم کاری دوره قاجار از اصالت و مرغوبیت برخوردارند
در تعیین معیارهای اصالت آثار هنری و تاریخی ارزشهای ملی آنها در نظر گرفته می شوند و نوآوری در طرح، رنگ و ... از موارد پر اهمیت خاتم کاری به شیوه قاجار است بنحوی که بسیاری از آثار خاتمکاری دوره قاجار از اصالت و مرغوبیت برخوردارند.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، سمیرا عرب کارشناس پژوهشی گروه هنر های سنتی پژوهشگاه این مطلب را امروز «یکشنبه » در نشست «خاتم کاری در دوره قاجار» از سلسله نشست های تخصصی هم اندیشی رویکردهای پژوهشی در هنر های سنتی که بصورت زنده در صفحه اینستا گرامی masturiyehonar@ پخش شد مطرح کرد .
او خاتمکاری را  یکی از روشهای تزیین سطح اشیا به ویژه اشیا چوبی دانست که از دوره آل مظفر مورد توجه هنرمندان ایرانی قرار گرفته و تا امروز ویژگیهای اصالتی آن دستخوش تغییراتی شده است.
عرب خاطرنشان کرد :شاید بتوان آغاز هنر خاتم کاری را با استناد به قدیمی ترین اثر موجود در موزه متروپولیتن مربوط به دوران آل مظفر بدانیم ؛ این اثر یک رحل چوبی است که به  تاریخ (761 هجری قمری )، با منبت، مشبک و خاتمکاری تزیین شده و نام سازنده و همچنین نام محل ساخت اثر روی بدنه آن مشاهده می شود.
این پژوهشگر در ادامه دوره صفوی را  یکی از دوره های پر اهمیت هنر خاتمکاری در ایران خواند زیرا که  آثار به جای مانده از این دوره خود گواه این بیان است.
او خاطرنشان کرد : پادشاهان صفوی استفاده از خاتمکاری را در تزیینات پر اهمیت دانسته و خاتمکاران نیز برای تزیین انواع سطوح مانند درهای ورودی، صندوق قبور و انواع قاب و صندلی و ... از خاتم کاری استفاده کرده اند.
به گفته این کارشناس ،  صندوق قبر شیخ صفی در اردبیل و خاتم کاری صندوق قبر حضرت موسی بن جعفر (ع) در کاظمین از نمونه های شاخص مربوط به این دوره است.
عرب با اشاره به اینکه در دوره زندیه نیز آثار بی شماری از این هنر در داخل و خارج از ایران موجود است ، در معرفی بهترین نمونه های  این آثار  از درهای تخت مرمر مربوط به مجموعه فرهنگی تاریخی کاخ گلستان ،خاتم کاری صندوق قبر حضرت علی ابن ابی طالب (ع)  در نجف و صندوق قبر حضرت سید الشهدا (ع) در کربلا یاد کرد .
او افزود : در دوره قاجار خاتم کاری به همان روال گذشته و در موارد متعددی با نوآوری هایی همراه بوده و از  این دوره آثار بیشماری بر جای مانده مانند آثاری که در مجموعه فرهنگی تاریخی کاخ موزه گلستان محفوظ است.
 این پژوهشگر در ادامه با اشاره به این موضوع که  نوآوریهایی که در شیوه  خاتمکاری دوره قاجار مطرح می شود به دور از مسئله جعل و ایجاد تمرکز برای جلوگیری از توقف این هنر پویا مورد نظر بوده تصریح کرد : براساس استانداردهای ثبت شده  خاتمکاری در سازمانهای صنایع دستی، فنی و حرفه ای و یونسکو می توان گفت بسیاری از آثار خاتمکاری دوره قاجار از اصالت و مرغوبیت برخوردارند.
وی خاطر نشان ساخت که  در تعیین معیارهای اصالت آثار هنری و تاریخی ارزشهای ملی آن در نظر گرفته می شوند و  نوآوری در طرح، رنگ و ... از موارد پر اهمیت خاتم کاری به شیوه قاجار است.
خاتم در دوره معاصر به ویژه در دهه اخیر دچار آسیب های جدی شده که ممکن است در طول زمان این آسیب ها جبران ناپذیر باشند.
این کارشناس در پایان گفت : با تکیه بر آثار هنرمندان معاصر مانند تالار خاتم مجلس شورای اسلامی و تالار خاتم کاخ مرمر و پشتوانه حامیان در سراسر ایران امید است که اتفاقات خوش آیندی برای آینده این هنر اصیل ایرانی در راستای حفظ و نگهداری آن محقق شود.
عكس هاي مرتبط :

 
امتیاز دهی
 
 

All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما