اخبار
نشست «قصه و یلدا » برگزار شد


در نشست «قصه و یلدا » مطرح شد :
قصه گویی راهی برای حفظ فرهنگ ایرانی
محیط طباطبایی قصه گویی را راهی برای حفظ فرهنگ ایرانی دانست که یلدا بخشی از آن است و تصریح کرد : امروزه نبود قصه گو در جامعه به یک ناهنجاری تبدیل شده است .

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، سید احمد محیط طباطبایی مشاور سرپرست پژوهشگاه این مطلب را در نشست «قصه و یلدا » که به همت پژوهشکده مردم شناسی با همکاری پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد مطرح کرد .
او عمومی شدن فرهنگ یلدا را نشان از نیاز جامعه دانست و تصریح کرد :مهمترین ویژگی شب یلدا مانند سایر آیین های ایرانی نظیر نوروز پیوند دادن انسان به گذشته است .
او با بیان اینکه مفهوم یلدا هر اندازه گسترده تر باشد بهره وری و پاسخگویی به نیاز های جامعه بیشتر خواهد بود گفت :تبعات این امر شادی مردم است .
وی قصه را دارای منشا واقعی دانست که در احساس ، فکر و ذهن انسان شکل می گیرد و افزود :قصه مانند هر پدیده امروزی نیاز مردم است که باید برآورده شود  .
محیط طباطبایی یکی از اقتصادی ترین پدیده های جهان را دنیای سینما دانست که بر پایه قصه شکل گرفته و دنیا خریدار آن است .
او کاربرد دیگر رویکرد قصه را در سخن پیامبران دانست که از آن به ابزاری برای تبیین ایده هایشان استفاده می کرده اند و گفت :سخن گفتن به  زبان قانون به آن اندازه که حرف زدن با زبان قصه باز خورد دارد کارایی ندارد .
مشاور سرپرست پژوهشگاه در ادامه به اهمیت قصه به جهت شناخت باورهای جامعه اشاره کرد و گفت :یلدا به فرهنگ نور و روشنایی اشاره دارد و در نهایت افرادی که طی آیینی دور سفره یلداجمع می شوند و به قصه گویی و بیان تجربیات خود می پردازند در نهایت به روشنایی صبح می رسند . به گفته وی در یلدا قصه قوی تر از آیین دیگر نظیر مهرگان و نوروز نمایان می شود و محوریت یلدا در گرد آمدن است و این نه به معنای دور هم بودن تنهاست بلکه قصه گویی پایه اصلی آن است .
محیط طباطبایی با بیان اینکه انتقال میان نسلی با گفتن قصه صورت می گیرد تصریح کرد :قصه گویی راهی برای حفظ فرهنگ ایرانی است که یلدا بخشی از آن است و امروز متأسفانه قصه نگفتن پدر و مادر برای کودکان و نبود قصه گو در جامعه به یک ناهنجاری تبدیل شده است .
                                                                           رونمایی یلدا و نوروز اطلس مردم نگاری سرزمین
علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی یکی از برنامه های سال آینده این پژوهشکده را مطالعات مردم شناسی در مورد فرهنگ نشاط و شادمانی اعلام کرد و گفت : اسفند ماه امسال بخش دوم یلدا و نوروز از اطلس مردم نگاری سرزمین رونمایی خواهد شد .
او با اشاره به عمومی شدن فرهنگ شب یلدا و پیوند آن با فرهنگ رسانه (شبکه های اجتماعی ) ، یلدا را یکی از نشانه ثبات فرهنگ ایرانیان در چشم انداز میراث فرهنگی و آیینی دانست .
                                                                                ردپای ایزد گیاهان در خوراکی های شب یلدا
دیگر سخنران این نشست آمنه جاوید ، محقق با اشاره به خوردن میوه ها و تنقلات مختلف در مراسم شب یلدا به تشریح نشانه ها و کارآیی هر یک پرداخت و گفت :ردپای ایزد گیاهان در خوراکی های شب یلدا موجود است .
او در ادامه با اشاره به اینکه جامعه روستایی بیشتر از شهر نشینان نگاهبان آیین ها و اسطوره ها هستند ، تاریکی و سرما را بزرگترین ترس گذشتگان دانست و گفت :آیین شب یلدا وداع با خوراکی های خوشمزه و فصل گرما است .
                                                                         قصه گویی ؛ پرورش ذهن ، مرور خاطرات و تقویت هویت ملی
در ادامه این نشست سلیم سلیمی موید مدیر گروه اجتماعی پژوهشکده مردم شناسی سخنانی را در مورد ریخت شناسی قصه های شب چله مطرح کرد و با اشاره به مبحث آفرینش و کیهان به تقسیم بندی قصه ها به زمینی و آسمانی و به تشریح هر یک پرداخت .
او در ادامه به برخی موضوعات قصه های شب یلدا نظیر «جهان پس از مرگ» ، «توجیه عدم دانش بشری »، «موجودات غیر واقعی» ، «قهرمان ها »، «جانوران» و «وصل و هجران» اشاره کرد و قصه را موجب پرورش ذهن ، مرور خاطرات و تقویت هویت ملی دانست .
بهروز وجدانی مولف و مترجم آثار موسیقایی در ادامه با اشاره به برخی از آیین های موسیقیایی استان های مختلف در شب یلدا با اشاره به اینکه در این شب با توجه به سردی هوا معمولا مردم در جمع های خانوادگی در منازل دور هم جمع می شوند تصریح کرد :در این شرایط نمی توان انتظار اجرای موسیقی پرحجم مانند دهل و سرنا را داشت و نهایت افراد به حافظ خوانی و قصه گویی می پردازند .
گفتنی است ، این نشست با اجرای موسیقی آشیقی آذربایجان توسط هنرمندان ؛ صالح خلفی و یساب زارعی همراه بود .


نشست علمی شب افسانه برگزار شد


پژوهشگران و صاحبنظران حوزه علوم انسانی و مردم شناسی در «نشست علمی شب افسانه» موضوعات مرتبط با شب یلدا را به بحث نهادند .

به گزارش «امروز » روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، در این نشست نخست سیداحمد محیط طباطبائی مشاور سرپرست پژوهشگاه در خصوص فلسفه امید در آیین یلدا سخن گفت و تقدم شب به روز را نشانه نگاه مثبت ایرانیان به پیروزی خیر و روشنایی دانست.
زهره زرشناس استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نیز در ادامه به مرور ریشه شناختی و زبان شناختی واژه یلدا پرداخته و آن را ریشه سریانی دانسته و از اهمیت این آیین در ایران باستان سخن گفت و از جمله به اشکال آن در دوره اشکانیان پرداخت.
علیرضا حسن زاده رئیس پژوهشکده مردم شناسی نیز  یلدا را یکی از نمونه های موفق میراث میان نسلی دانست و این موضوع را در سه بخش آیین قصه گوئی، جایگاه سفره یلدا و فالگیری در یلدا به بحث نهاد.
فرزانه گشتاسب عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی دیگر سخنران این نشست با مرور زبان شناختی بر ریشه های یلدا به مقایسه این آیین با آیین های مشابه در فرهنگ و دین زرتشتی پرداخت و جایگاه سفره در یلدا در مقایسه با گهنبارها را به بحث نهاد.
سپس مهرداد ملک زاده مدیر پژوهشی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با توجه به اهمیت قصه در شب یلدا در مورد ریشه های تاریخی قصه های پریان در ایران سخن گفت  و تعاملات فرهنگی و تاریخی اقوام ایرانی را در پهنه شکل گیری قصه های پریان مورد بحث قرار داد.
 محمد نجاری کارشناس مرکز اسناد آسیا نیز آیین چله زری در همدان را موضوع سخنرانی خویش قرار داد و گزارش مردم نگاری از آیین یاد شده ارائه داد.
در پایان عبدالمهدی مستکین دبیر نشست به بیان حکمت های شب یلدا پرداخت و با مروری بر اشعار شاعران بزرگ ایران چون حافظ، عطار، فردوسی، مولانا از اهمیت یلدا و مفهوم امید و خودشناسی در آن سخن گفت.
گفتنی است ، این نشست که به مناسبت آیین یلدا از طرف پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با همکاری پژوهشکده مردم شناسی برگزار شد با موسیقی و  قرائت اشعار حافظ همراه بود.

نشست علمی «قصه و یلدا » برگزار می شود


رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، از برگزاری « نشست علمی «قصه و یلدا » خبر داد. 
 به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، علیرضا حسن زاده «امروز » با اعلام این خبر گفت : نشست علمی «قصه و یلدا » دوم دیماه از ساعت 14 تا 16 در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار می شود.
وی با بیان اینکه این نشست با سخنرانی بهروز وجدانی، افشین نادری و سلیم سلیمی موید همراه خواهد بود تصریح کرد : شرکت در این نشست برای علاقمندان آزاد است .

همایش «میراث آب، اخلاق زیست محیطی و مردم شناسی کاربردی» برگزار می شود


در هفته پژوهش :
همایش «میراث آب، اخلاق زیست محیطی و مردم شناسی کاربردی» برگزار می شود
پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری همزمان با هفته پژوهش همایش «میراث آب، اخلاق زیست محیطی و مردم شناسی کاربردی» را برگزار می کند.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، علیرضا حسن زاده، رئیس پژوهشکده مردم شناسی «امروز» با اعلام این خبر گفت : همایش« میراث آب، اخلاق زیست محیطی و مردم شناسی کاربردی » 27 آذر ماه همزمان با هفته پژوهش از ساعت 9 تا 17در تالار همایش های پژوهشگاه برگزار می شود.
 وی افزود: در این همایش 21 سخنرانی شامل معرفی و تشریح پژوهش های انجام شده با نظارت و حمایت پژوهشکده مردم شناسی در طی سال های 1396 و 1397 ارائه خواهد شد.
او تصریح کرد : در حاشیه این همایش که با موسیقی و نمایش های یلدایی همراه است، از اطلس مردم نگاری سرزمین ،شامل فرهنگ نوروز و یلدا ،رونمایی و از پژوهشگران برتر حوزه مطالعات علوم اجتماعی و مردم شناسی در زمینه میراث فرهنگی تقدیر می شود.
حسن زاده گفت: حضور علاقمندان در این همایش که با همکاری پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی  و مطالعات فرهنگی و انجمن انسان شناسی ( شعبه مازندران) برگزار می شود آزاد است .
گفتنی است، برای اطلاع از برنامه همایش « میراث آب، اخلاق زیست محیطی و مردم شناسی کاربردی» به فایل زیر مراجعه نمایید.
کنداکتور برنامه همایش


برگزاری دوره های تخصصی آموزشی در پژوهشکده مردم شناسی


پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، دوره‏های تخصصی آموزشی با موضوعات روش‏تحقیق، فناوری بومی، روش مطالعات میدانی ، علم و تکنولوژی و مطالعات زنان ، رویکردها و روش ها برگزار می کند.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی امروز «سه شنبه »با اعلام این خبر گفت : این دوره های تخصصی آموزشی در قالب 5 کارگاه با همکاری پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و با حضور اساتید پژوهشگاه‏ها و دانشگاه‏های کشور برگزار خواهد شد .
به گفته وی ، در این سلسله از  نشست‏ها که از دهم دی ماه تا ششم بهمن ماه ادامه دارد ، اساتیدی همچون سید قاسم حسنی، محمد مکاری ، هما حاج علی محمدی، بهاره نصیری ، آمنه بختیاری، حسین میرزائی، نهال نفیسی به تدریس در حوزه‏های یاد شده خواهند پرداخت.
گفتنی است ،  علاقمندان می توانند  برای اطلاع بیشتر از نحوه برگزاری این دوره های آموزشی به بخش فراخوان سایت پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری مراجعه و به منظور شرکت و ثبت نام در این سلسله کارگاه‏ها با شماره 66736454 داخلی 283  پژوهشکده مردم‏شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ،تماس بگیرند.

پایان طرح تحقیقاتی درمانگران بومی


بررسی مردم شناسانه درمانگران بومی حوزه مناطق ترکمن نشین در استان گلستان با هدف شناخت فرهنگ مردم ترکمن و باورها و اعتقادات کهن انها که ریشه در اعتقادات آیینی این اقوام دارد، انجام شد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه  میراث فرهنگی و گردشگری،  علیرضا حسن زاده، رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه با اعلام این خبر گفت: طرح تحقیقاتی درمانگران بومی با تمرکز بر سه طایفه اصلی یموت – گوگلان و تکه پس از تایید شورای پژوهشی پژوهشکده مردم شناسی و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تامین اعتبار و اجرا شد.
سلیم سلیمی موید، ناظر علمی طرح نیز گفت: از گذشته تا حال شمن های ترکمن از انجام مراسم و آیین هایشان برای مداوای بیماران خود بهره می گیرند.
به گفته وی، هدف اصلی این پژوهش، شناخت عناصر فرهنگی مردم ترکمن در حوزه درمانگری بومی و همچنین نقش درمانگران بومی در سلامت روحی و جسمی مردم ترکمن بوده است.
سلیمی با اشاره به اهمیت مطالعه اقوام ترکمن برای انسان شناسایی که همواره در پی انتخاب موضوعات جدید و فرهنگ هایی که با ویژگی های منحصر به فرد هستند، گفت: نتایجی که از این مطالعات به دست می آید برای مخاطب عام و خاص نیز تازگی دارند به همین دلیل دارا بودن ویژگی مذکور از اهداف مهم این پژوهش بوده که مجری به طور دقیق آن را مراعات و به دستاوردهای قابل توجهی نیز دست یافته است.
در ادامه شهرام لشکری، مجری طرح نیز گفت: پس از مطالعه کتابخانه ای درباره موضوع و شناخت اولیه فرهنگ ترکمن و بررسی قلمرو زیست اقوام و طوایف این گروه قومی، نقاط فرضی منطقه مورد بررسی، انتخاب و سپس تحقیق میدانی انجام شد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد کرمان واحد زرند افزود: روش این پژوهش مشاهده مستقیم توام با مشارکت پژوهشگر در زمین تحقیق ملاک عمل پژوهشگر بوده است.
لشکری با بیان این نکته که دو ابزار اصلی این پژوهش تکنیک مصاحبه و مشاهده بوده است، گفت: با توجه به پراکندگی طوایف ترکمن در استان گلستان و نیز پراکندگی درمانگران بومی که عموما در مناطق روستایی و به دور از مرکز فعالیت می کنند، هر کدام از آنها شیوه های متفاوتی در مداوای بیماران به کار می برند.
وی اظهار داشت: برای انتخاب نقاط مورد بررسی تلاش شده تا تمام معیارهای علمی و عملی پژوهش در نظر گرفته شود.

همایش «آیین، صلح، وحدت و تنوع فرهنگی» برگزار می شود


همایش «آیین، صلح، وحدت و تنوع فرهنگی» برگزار می شود
همایش ملی «آیین، صلح، حدت و تنوع فرهنگی » هفتم اسفند ماه سال جاری توسط پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، مراکز پژوهشگاهی و دانشگاهی برگزار می شود.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ،  سید احمد محیط طباطبائی دبیر علمی این همایش امروز «دوشنبه »گفت : علاقمندان به شرکت در این همایش برای ارسال چکیده مقالات تا پایان آذر ماه و برای ارسال مقالات تا پایان دی ماه فرصت دارند.
وی آیین های ایرانی  و تنوع فرهنگی، آیین های ایرانی و همبستگی و وحدت ملی، آیین های ایرانی و فرهنگ صلح، آیین های ایرانی و فرهنگ مدارا را محور های همایش ملی «آیین، صلح، حدت و تنوع فرهنگی » اعلام کرد .
علاقمندان به شرکت در این همایش می توانند آثار خود را به آدرس سامانه
 peace.richt.ir  و یا آدرس ایمیل
Ritualandpeace@gmail.com ارسال کنند.

نشست حافظ، حافظه ماست


بهشتی در نشست «حافظ حافظه ما است» :
تفال به حافظ بابی را برای ما می گشاید که درکتابها و گفتار دیگر وجود ندارد

بهشتی با اشاره به وجه ممیزه ای که در جایگاه حافظ در فرهنگ ایرانی وجود دارد تصریح کرد:تجربه منحصر به فرد ما درباره حافظ تفال به دیوان اوست زیرا بابی را برای ما می گشاید که درکتابها و گفتار دیگر وجود ندارد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ،نشست «حافظ حافظه ما است» به همت پژوهشکده زبان شناسی ،کتیبه ها و متون و پژوهشکده مردم شناسی  با همکاری پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی باحضور جمعی از حافظ شناسان ،مردم شناسان و علاقمندان این حوزه در محل پژوهشگاه برگزار شد.
سید محمد بهشتی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری که در این نشست سخن می گفت با بیان این نکته که شاعر ، نویسنده و کتاب در دنیا و ایران کم نداریم افزود:ولی حافظ در فرهنگ ایرانی به ما کمک کرده که تجربه منحصر به فردی داشته باشیم و آن تفالی است که به دیوان او می زنیم که بابی را برای ما می گشاید که درکتابها و گفتار دیگر وجود ندارد.
او با طرح این پرسش که چه اتفاقی می افتد وقتی که ما به دیوان حافظ تفال می زنیم تصریح کرد : مکرر شاهد بوده ام زمان تفال به حافظ  کسی که نیت کرده بوده سرخ شده ، عرق ریخته و واکنشی نشان داده ؛ گویی حافظ با اسم و مشخصات و آدرس درست به هدف زده است.
بهشتی در ادامه با طرح پرسشی دیگر که آیا درکتابها و متون دیگر هم این اتفاق می افتد در پاسخ به بیان مثالی پرداخت و گفت: اتفاق افتاده از جایی رد  شوید و اسم خودتان را بشنوید حتما کنجکاو می شوید و می ایستید تابفهمید در مورد شما چه می گویند.
وی افزود:این همان اتفاقی است که وقتی به حافظ تفال می زنید روی می دهد و گویی شما را صدا می زند و اسمتان را می گوید برای همین زانوهایتان سست میشود.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با بیان این نکته که خواندن و تفال به دیوان حافظ را با کتابهای دیگر مقایسه کنید که حاوی مطالب بسیار مهم و ارزشمندی هستند تصریح کرد :در مقایسه در میابید که انگار در دیوان حافظ نامه ای از طرف کسی نوشته شده که اتفاقا به دست ما رسیده است و ما آن را می گشاییم و آن را می خوانیم و استفاده می کنیم ولی این نامه خطاب به ما نیست و متعلق به فرد دیگر است و ما استراق سمع کرده ایم.
او افزود:غیر دیوان حافظ ما همه کتابها  را استراق سمع می کنیم و خود را مخاطب نمیدانیم؛ در واقع مخاطب کسی دیگر است و چون خودمان را مخاطب نمی دانیم مسئولیت مخاطب بودن را احساس نمی کنیم یعنی سرخ نمی شویم ، عرق نمی کنیم  و اشک در چشمانمان جمع نمی شود زیرا که این تجربه تنها مختص تفال به حافظ است.

                                                                        حافظ امروز زنده است
به گفته وی،در حقیقت تفال به حافظ به ما کمک می کند که مخاطب واقع شویم و باور کنیم که در ست است که حافظ 600سال پیش میزیسته ولی گویی امروز حاضر است وما را مخاطب قرار می دهداز این رو ما در این مورد احساس بعد زمان و مکان نمی کنیم .
وی با بیان اینکه حافظ از زوایایی که فقط من می دانم و او صحبت می کند ولی ما درکش می کنیم گفت:در مجلس حافظ خوانده می شود اما اشک تنها در چشمان فردی که نیت کرده جمع میشود در حالیکه سایرین نیز می شنوند ولی برایشان این اتفاق نمی افتد زیرا که تنها دارند استراق سمع می کنند.
بهشتی تصریح کرد:در استراق سمع دل کسی مورد خطاب قرار نمی گیرد و تنها زمانیکه افراد مخاطب واقع می شوند دلشان مورد خطاب است .
او با اشاره به این نکته که حافظ این تجربه را در خواندن به ما می اموزد که چگونه دلمان مورد خطاب قرار گیرد اظهار داشت: این درست عین نماز خواندن با حضور قلب است وحافظ به ما تمرین حضور قلب و مخاطب شدن می دهدچیزی که در تجربه های دیگر نمی آموزیم.
وی در ادامه با بیان اینکه کدام نویسنده ای است که خواننده کتاب اش خودش را مخاطب قرار دهد تصریح کرد:تمام نویسندگان ارزو دارند یک همچین مخاطبی پیدا کنند.
او گفت:حتی برای خداوند هم مهم است که شما مخاطبش باشید همانگونه که اورده اند؛ قران را انگونه بخوانید که گویی بر شما نازل شده است یعنی شما مخاطبش هستید ولی ما قرآن را مانند کتابهای دیگر می خوانیم.
بهشتی افزود: حافظ در روز قیامت نیز در مقابل آنهایی که می گویند ما آگاه نبودیم شهادت می دهد که شما به همه چیز آگاه بودید زیرا که به دیوان حافظ تفال زدید و همه چیز را برایتان بازگو کردم.
وی  گفت:حال اگر این حضور قلب را تعمیم دهیم چه اتفاقی می افتد ؛حافظ به ما می گوید هیچ کتابی نیست که نشود به ان تفال نزد زیرا که این اتفاق درکتاب نمی افتد بلکه در وجود ما می افتد.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری اظهار داشت: اگر در وجودتان مخاطب قرارنگیرید حافظ هم مشمول استراق سمع قرارمی گیرد و جانش که با دل ما ارتباط برقرار می کند را نمی فهمیم زیرا که د ل ما  هم زمانی به کار می افتد که خودمان خودمان را مخاطب قرار می دهیم.
او با بیان اینکه وجه ممیزه ای در جایگاه حافظ در فرهنگ ایرانی وجود دارد گفت: آنچه حافظ را از شعرای دیگر مستثنی می کند همین است که ما  مخاطب اش  قرار می گیریم و او صراحتا گفته که لسان الغیب است (شعر حافظ همه بیت الغزل معرفت است)ولی شاعر های دیگر این مطلب را اینطور صریح و بی پرده مطرح نکرده اند کما اینکه مقام مولانا و سعدی شاید بالاتر هم باشد .

                                                                           حافظ شناسی یعنی ایران شناسی
ایرج شهبازی عضو هیات علمی موسسه لغت نامه دهخدا دیگر سخنران این نشست سخنان خود را با توجه به اهمیت شعر حافظ در شناخت تاریخ ایران آغاز کردو گفت: تاریخ معمولا به دست قوم غالب نوشته شده و کمتر محققی است که برای دل خودش تاریخ سرزمینی را نوشته باشد.
او افزود: اگر کسی بخواهد تنها با تکیه بر متون تاریخی درکی از گذشته بیابد شناختش درست نخواهد بود بلکه با قرار دادن متونی از قبیل عرفانی ، پزشکی ،دینی ،ادبی ، آثار هنری و... می تواند درکی واقع بینانه از تاریخ داشته باشد.
این پژوهشگر اظهارداشت: در بین متون گذشته آثار هنری(شعر) برای تکمیل و اصلاح اطلاعات موجود در کتابهای تاریخی در درجه اول اهمیت قرار دارند و واقعیت جامعه را نشان می دهند زیرا که از نا خودآگاه انسانها شکل می گیرند.
شهبازی تصریح کرد:تجربه هنری(شعر) به معنای واقعی کلمه اگر اتفاق افتد تمامی سانسور ها ، نقاب ها و... کنار می روند و شخص به ناخودآگاه دست می یابد از این رو شاعران در تمام دنیا مهمترین راویان ناخود آگاه بشری هستند و به همین دلیل تمامی احوالات ایرانیان را می توان در سخن شاعران دید.
او با اشاره به اینکه ابیات غزل های حافظ دارای استقلال معنایی اند و گاهی در یک غزل به چند موضوع پرداخته شده است افزود: این همان ویژگی است که حافظ به آن پریشانی می گوید.
وی  اظهار داشت: دو وجه ایرانی و اسلامی ما در هیچ شعر شاعری ظهور نیافته است و تنها در ساختار اشعار حافظ خودش را نشان داده است.
این پژوهشگر در پایان تصریح کرد: بدون شک حافظ برترین راوی نا خوداگاه زبان ما ایرانیان است و حافظ شناسی یعنی ایران شناسی.

                                                                          حافظ مردمی ترین شاعر
  علیرضا حسن زاده عضو هیت علمی و رییس پژوهشکده مردم شناسی دیگر سخنران این نشست به اهمیت توسعه ادبیات مردم شناسی به منظور تولید گفتمان های علمی در برابر گفتمان های ایدئولوژیک و برچسبها و کلیشه های غیر علمی در درک ادبیات فارسی پرداخت.
وی گفت:در مورد شعر حافظ ما با نه با تفسیر که با خوانش های گوناگون ایدئولوژیک رو به رو بوده ایم.
 در این زمینه او با تاکید بر تفسیرهای کسروی شمیسا اقبال لاهوری و تنی چند دیگر فقدان روش و رویکرد علمی را اسباب برچسب ها و کلیشه هایی دانست که شعر حافظ با آن رو به رو بوده است.
وی اظهار داشت:جالب است که شاعری چون گوته از حافظ برای طرح گفت و گوی شرق و غرب در چند قرن گذشته کمک و الهام می گیرد و در کشور ما حافظ با اتهام فساد و زوال فرهنگ و تمدن رو به رو می شود.
حسن زاده افزود: حافظ نماد چندصدایی فرهنگی است و کسانی به او در تاریخ معاصر تاخته اند که نماد تک صدایی فرهنگی و هنجاری چون کسروی (و افراد دیگر) به شمار می آیند.
 وی تصریح کرد:  جایگاه ادبیات ما در شکل بخشی به هویت ایرانی بسیار مهم و کلیدی است و زبان فارسی به عنوان میراث مشترک اقوام ایرانی پهنه ای بوده که فرهنگ و تمدن ایران همواره به کمک آن اندیشه درباره صلح، دوستی و مدارا را با جهانیان مطرح کرده است.
  به گفته رییس پژوهشکده مردم شناسی،برچسب های غیر علمی در برچسب زدن به ادبیات این زبان موجب شد تا کسانی چون ویلم فلور کتابی را تدوین کنند که در آن اخلاق جنسی در ایران را زیر سوال برده و از این طریق فرهنگ و تمدن ایرانی را به تصور و خیال خود زیر سوال ببرند.
 حسن زاده افزود :حافظ مردمی ترین شاعر ما است و فوبیا از مردم (مردم هراسی) از علت های تاختن به حافظ از سوی عده ای در تاریخ معاصر ما است.
وی گفت: نبود درک پویایی نمادها در فرهنگ ایرانی از منظر انسان شناختی و بی توجهی به ساختار و بستر فرهنگ در خلق ادبیات در فقدان گفتمان علمی منجر به ظهور کلیشه های تک صدا و سست درباره حافظ شده است.
او تصریح کرد:این در حالی است که نگاه انسان شناختی روشمند در کارهای کسانی چون پاز، ترنر، باختین و کریستوا در شناخت ادبیات جهان نشان می دهد چقدر این نگاه می تواند به درک عمیق ادبیات ورابطه آن با فرهنگ کمک کند و خوانش ایدئولوژیک و کلیشه ای از ادبیات را به حاشیه براند.

                                                                              کتیبه‌های حافظانه
داریوش ذوالفقاری، عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و رییس پژوهشکده زبان شناسی،متون و کتیبه ها دیگر سخنران این نشست سخنانش را با اینکه در مورد رابطۀ شعر و کتیبه‌ پرسش‌های فراوانی وجود دارد از جمله اینکه از چه تاریخی شعر وارد کتیبه‌ها شده است؟ انواع شعر کتیبه‌ها چیست؟ از چه شاعرانی و چه اشعاری در کتیبه‌ها آمده است؟ دلایل انتخاب شعر برای کتیبه‌ها چیست؟ و ... آغاز کرد.
او با بیان اینکه پرسشی که این بحث می‌خواهد به آن پاسخ بدهد این است که آیا در دیوان حافظ ابیاتی وجود دارد که شاعر آنها را متن کتیبه دانسته باشد؟ تصریح کرد: در بررسی دیوان حافظ ابیاتی می‌یابیم که ساختمان آنها بسیار شبیه گزارشی است که یک کتیبه‌شناس در مورد کتیبه‌ها بیان می‌کند.
او افزود: پیش از آنکه به نقل بعضی از این ابیات و بحثی کوتاه در مورد آنها بپردازیم لازم است اشارۀ مختصری در مورد طبقه‌بندی کتیبه‌ها داشته‌باشیم؛ علی اصغرحکمت در کتاب « نقش پارسی بر احجار هند»، کتیبه‌ها را بر اساس گونۀ بناها طبقه بندی کرده است: کتیبه های ابنیه و قصور پادشاهان، کتیبه های اماکن مقدسه ( مساجد و تکایا و مزارات )، کتیبه های ابنیۀ عمومی ( پل، بازار، دهنۀ چاه ها) کتیبه های قبور سلاطین و امرا و وزا و شعرا، و کتیبه های متفرقه. شیلا بلر در کتاب «نخستین کتیبه‌ها در معماری دوران اسلامی ایران زمین» کتیبه ها را به اعتبار موضوع طبقه بندی کرده و معتقد است کتیبه انواعی چون یادمانی، یادگاری، احداثیه و وقفیه دارد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: به نظر می‌رسد این طبقه‌بندی‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ چندان دقیق نباشند؛ بنابراین می‌توان کتیبه را از نظر «جا» و «کارکرد» طبقه‌بندی کرد؛ از نظر «جا» کتیبه به انواع کتیبۀ صخره‌ای ،کتیبۀ اشیا،کتیبۀ ابنیه و کتیبۀ سنگ مزار تقسیم کرد.
وی اظهار داشت:  از نظر کارکرد کتیبه ها ؛کتیبۀ اطلاع‌رسان،‌ که در مورد وقف، احداث، مرمت، اهدا، بانی، رویدادهای تاریخی، مشخصات بنا، آئین و رسوم و مانند آنها، اطلاعاتی در اختیار خواننده قرار می‌دهد و کتیبۀ بلاغی، که منظور از آن اطلاع‌رسانی نبوده و به مقتضای حال برای اثرگذاری بر مخاطب ایجاد شده است؛ این اقتضای حال، هم شامل جای کتیبه است و هم شامل کاری که در آن «جا» انجام می‌شود و هم شامل مخاطب.
 او تصریح کرد:هنگام بررسی کتیبه‌ها و پژوهش در مورد آنها ویژگی‌های فراوانی از جمله زبان، خط، جنس(موادی مانند سنگ، آجر، کاشی، گچ، چوب و رنگ)، ابعاد، تعداد سطور، موضوع( مانند دینی، احداثی، وقفی، یادگاری، فرمان حکومتی، پایه‌گذاری، مرمت، مشخصات بنا، رویداد تاریخی، آئین و رسوم، تاریخ بنا )، مکان استقرار( مانند سردر، محراب، زیر گنبد، پاکار طاق، حاشیۀ قاب‌ها)، بانی، شاعر و نویسنده، کاتب، حجار، گچ‌بر، نجار، کاشی‌کار، معمار، رقم(امضا) مورد توجه است.
این زبان شناس تاکید کرد: ابیاتی که مانند متن کتیبه در دیوان حافظ آمده‌اند از نوع بلاغی هستند و می‌توان آنها را «کتیبه‌های حافظانه» نامید.
او در پایان به مواردی اشاره کرد و تصریح کرد:حاصل سخن آنکه در کتیبه‌پژوهی هم می‌توان در مورد اشعاری از حافظ که بر ابنیه، اشیا و سنگ قبور نگاشته شده باشد بحث به میان آورد و هم می‌توان از کتیبه‌هایی سخن گفت که در جایی غیر از جاهای معمول نوشته شده و حافظ به آنها اشاره کرده باشد.


پایان طرح تحقیقاتی اسب دره شوری و کاسپین


پایان طرح تحقیقاتی اسب دره شوری و کاسپین
طرح تحقیقاتی شناسایی و بررسی جایگاه فرهنگی و زیست محیطی اسب دره شوری و اسب کاسپین توسط پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به پایان رسید.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده، رییس پژوهشکده مردم شناسی با اعلام این خبر گفت: با توجه به جایگاه مهم فرهنگی، تاریخی، زیست محیطی و تنوع گونه های زیستی مطالعه ای با حمایت و نظارت علمی پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در ارتباط با دو گونه مهم اسب دره شوری و اسب کاسپین به انجام رسید.
وی افزود: در این مطالعه جایگاه معیشتی نمادین در زیست محیطی دو گونه اسب یاد شده مورد بررسی قرار گرفت.

                                                                             کم رنگ شدن ارتباط دیرین انسان و اسب
  علی گلشن مجری این طرح در این باره گفت: ایران خاستگاه نژادهای متنوعی از اسب بوده و هزاران سال است که ایرانیان از اسب در زندگی خود به شیوه های مختلف استفاده کرده اند.
او با اشاره به کمرنگ شدن ارتباط دیرین انسان و اسب در بسیاری از مناطق ایران به دلیل پیشرفت تکنولوژی گفت: درحال حاضر گسستگی این ارتباط به حدی است که شاید کمتر کسی از وجود آخرین بازماندگان اسب های بومی ایران باخبر باشد.
او با بیان این نکته که هر کدام از نژادهای منحصربه فرد اسب ایرانی، در جمعیت های کوچک و پراکنده و در شرایط نه چندان مطلوب به حیات خود ادامه می دهند، گفت: در این طرح پژوهشی دو جمعیت از اسب های کاسپین و اسب های دره شوری در تاریخ و فرهنگ اقوام ساکن در استان های گیلان و فارس مورد مطالعه قرار گرفته اند.
وی برخی از اهداف این مطالعات را شناسایی و معرفی این دو اسب، بررسی پیشینه تاریخی آنها، پی بردن به نقش و کاربرد آن ها در زندگی مردم امروز اعلام کرد.
وی جمع آوری دانش بومی،باورها، اعتقادات و همچنین شیوه های سنتی پرورش و نگهداری آنها،دستیابی به راه کارهایی برای حفظ و پرورش این دو اسب بومی ارزشمند و همچنین تشویق و ایجاد انگیزه برای تولیدکنندگان اسب و ورزشکاران رشته های سوارکاری از طریق شناخت و معرفی پتانسیل های ورزشی و اقتصادی اسب کاسپین و اسب دره شوری را از دیگر اهداف این پژوهش دانست.

                                                                         ذخایر ژنتیکی منحصر به فرد
گلشن طرح "معرفی اسب دره شوری و اسبچه خزر در تاریخ و فرهنگ اقوام ساکن در استان های فارس، اصفهان، کرمان، تهران و گیلان" را پژوهشی با رویکرد مردم نگاری اعلام کرد و گفت: در این تحقیق جایگاه این اسب ها که به عنوان بخشی از ذخایر ژنتیکی منحصر به فرد در نوع خود برای کشور محسوب می شوند، در تجربه زیسته مردم مناطق یاد شده، مورد مطالعه قرار گرفته است.
وی اظهار داشت: پژوهشگر با تلاشی مضاعف به بررسی میدانی  نمونه های اندک یافت شده این نژاد در مناطق مختلف پرداخته و به پیشکسوتان این حوزه که دلسوازنه از این سرمایه ملی به صورت غیر انتفاعی مراقبت می کنند توجه کرده است.
او افزود: دربخشی از این پژوهش با امانت داری کامل به اطلاعات گردآوری شده توسط زنده یاد فیروز به عنوان اولین کسی که این نژاد را به دنیا شناساند اشاره شده است.
وی این پژوهش را مجموعه ای از اطلاعات ارزشمند در موضوع اسب دره شوری و اسبچه خزر دانست که می تواند مبنایی کاربردی برای اقدام برای حفظ و ثبت این ذخیره ژنتیکی کشور در مجامع بین المللی باشد تا اقدامات داخلی و خارجی برای حفظ این نژاد خاص و کمیاب انجام شود.
مینو سلیمی یکی از ناظرین این طرح گفت: این پژوهش مهم و اثر گذار و بررسی وضعیت کنونی اسب ایران نشان داد که نسل اسب دره شوری و کاسپین به دلیل نبود شناخت کافی جامعه و نبود برنامه های تکثیر نژاد در حال نابودی است.
او افزود: اگر بخش خصوصی و مراکز مرتبط با اسب اقداماتی برای حفظ نسل این گونه های بومی انجام ندهند در آینده ای نه چندان دور شاهد از بین رفتن این توده های ارزشمند ژنتیکی کشورمان خواهیم بود.

 


نشست نکوداشت حافظ شیرازی


نشست نکوداشت  حافظ شیرازی با همکاری پژوهشکده مردم شناسی؛ پژوهشکده زبان شناسی؛ کتیبه ها و متون و پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در تاریخ 1397/07/18 ساعت 16-14 برگزار می شود. در این نشست آقایان، سید محمد بهشتی، ایرج شهبازی، داریوش ذوالفقاری و علیرضا حسن زاده سخنرانی خواهند داشت.





برگزاری 5 نشست به مناسبت روز ملی مردم شناسی در ایران


برگزاری 5 نشست به مناسبت روز ملی مردم شناسی در ایران
پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، 5 نشست علمی با همکاری پژوهشکده اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و انجمن انسان شناسی ایران به مناسبت روز ملی مردم شناسی برگزار می کند.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده، رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه امروز «یکشنبه» با اعلام این خبر گفت: «نشست مردم شناسی ایران، دیروز، امروز و فردا» با سخنرانی مهرداد عربستانی، علیرضا حسن زاده، مهرداد ملک زاده، آیت الله میرزایی، سید قاسم حسنی و حسین میرزایی در روز 12 شهریور ماه برگزار خواهد شد.
او در ادامه از برگزاری «نشست نکوداشت استاد محمد  میرشکرایی» با سخنرانی سید محمد بهشتی، سید احمد محیط طباطبایی، عبدالرسول وطن دوست، محمد رضا میری و شبان میر شکرایی در روز 13 شهریور ماه خبر داد.
حسن زاده افزود: «نشست علمی نکوداشت استاد محمد حسین باجلان فرخی» نیز با سخنرانی استاد ع. پاشائی، استادعبدالکریم جربزه دار، محمد اسدیان و پوپک عظیم پور در روز 14 شهریور ماه و  «نشست نکوداشت استاد محمود خلیقی» با سخنرانی محمد حسین باجلان فرخی، محمد میر شکرایی و حمیدرضا دالوند در روز 20 شهریور ماه برگزار می شود.               
به گفته وی، 21شهریور ماه همزمان با آخرین روز برگزاری نشست های علمی  «نشست  مردم شناسی چیست: تجربه مردم شناختی  در میدان تحقیق» با سخنرانی محمد مکاری، ژیلا مشیری،  فاطمه عظیمی فرد، تکتم افتخاری و سلیم سلیمی موید برگزار خواهد شد.

طرح پژوهشی خلیج گرگان پایان یافت


طرح شناسایی، تحلیل دانش بومی و فرهنگ زیست محیطی (مطالعه موردی: حاشیه نشینان خلیج گرگان) از سری طرح های پژوهشکده مردم شناسی در زمینه محیط زیست، فرهنگ و میراث آب پایان یافت..

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده، رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه امروز دوشنبه با اعلام این خبر گفت: در طرح یاد شده حوزه فرهنگی خلیج گرگان از زوایایی چون دانش بومی و تعامل انسان با محیط زیست مورد بررسی قرار گرفته است.

ویژگی های منحصر به فرد

ساره راسخی، مجری این طرح در مورد پژوهش یاد شده گفت: دانش بومی را می توان بخشی از سرمایه فرهنگی گروه های اجتماعی دانست که مهمترین منبع سازگاری با محیط زیست و توسعه پایدار است.
وی با اشاره به این نکته که خلیج گرگان از جمله مناطق ایران است که با توجه به موقعیت جغرافیایی و تنوع زیستی آن همواره مورد توجه بوده است، گفت: این خلیج یک ذخیره گاه زیست کره تعریف شده و به سبب برخورداری از ویژگی های منحصر به فرد، جزء ارزشمند ترین مناطق جهان از جمله زیستگاه های طبیعی ایران به شمار می رود. راسخی در ادامه  پسماند، دفع زباله، رشد بی رویه جمعیت، فقدان برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه، بهره برداری بیش از حد از منابع طبیعی و مراتع و تخریب رودخانه و مکان های تخم ریزی ماهیان، فرسایش خاک و افزایش رسوبی رودخانه را از جمله معضلاتی دانست که این حوضه آبخیز در  سال های اخیر با آن روبرو بوده است.
او در ادامه اظهار داشت: این تحقیق کوشیده است با کمک دانش بومی طبیعی به یافتن برخی از راه حل ها برای معضلات یاد شده بپردازد.

برخوردار از ارزش های علمی فراوان

سلیم سلیمی موید، ناظر علمی این تحقیق و کارشناس پژوهشکده مردم شناسی نیز گفت: این کار پژوهشی در شمار پژوهش های نوین پژوهشکده مردم شناسی به شمار می رود که علاوه بر اینکه دارای ارزش های علمی فراوان است در آن توجه جدی به موضوع مطالعات نظری و همچنین مطالعات میدانی و مستند نگاری شده است.
او تاکید کرد: این کار مستلزم حضور محقق در میدان تحقیق و مصاحبه و مشارکت وی با پاسخگویان محلی بوده است.
وی افزود: پژوهش مورد اشاره علاوه بر استفاده از موضوعات نظری و میدانی به آمار و ارقام نیز متوسل شده است که ارزش این کار تحقیقی را بسیار بالا برده و در صورت چاپ می تواند مورد استفاده بسیاری از اندیشمندان  و‏ دانشجویان قرار گیرد.


نشست علمی ایران، فوتبال و جام جهانی

پژوهشکده مردم شناسی نشست علمی ایران، فوتبال و جام جهانی را برگزار می کند: در این نشست سید احمد محیط طباطبایی، رضا شجیع، علی متولی زاده اردکانی، داروین صبوری و علیرضا حسن زاده به ارائه مباحثی در زمینه بررسی فوتبال ایران و تحلیل آن خواهند پرداخت. این نشست در 10 تیرماه از ساعت 17-14 در سالن آمفی تئاتر پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری واقع در ابتدای خیابان سی تیر، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، طبقه منفی یک برگزار می شود. حضور علاقمندان در این نشست علمی آزاد می باشد.

پژوهشکده مردم شناسی نشست علمی ایران، فوتبال و جام جهانی را برگزار می کند:
در این نشست سید احمد محیط طباطبایی، رضا شجیع، علی متولی زاده اردکانی، داروین صبوری و علیرضا حسن زاده به ارائه مباحثی در زمینه بررسی فوتبال ایران و تحلیل آن خواهند پرداخت.
این نشست در 10 تیرماه از ساعت 17-14 در سالن آمفی تئاتر پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری واقع در ابتدای خیابان سی تیر، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، طبقه منفی یک برگزار می شود.
حضور علاقمندان در این نشست علمی آزاد می باشد.


All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما