1396/9/14 سه شنبه
نشست تخصصی روش های نوین در حفاظت و مرمت آثار کاغذی برگزار شد
سومین نشست تخصصی بخش حفاظت و مرمت آثار کاغذی باعنوان روش های نوین در حفاظت و مرمت آثار کاغذی در محل پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد.

.

 به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، مریم افشار پور، استادیار شیمی معدنی پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران در این نشست با موضوع "کاربرد فناوری نانو در حفاظت و مرمت آثار کاغذی" به سخنرانی پرداخت.
او با بیان این نکته که برای شناخت یک اثر تاریخی باید مواد اولیه آن شناخته شود گفت: با شناخت مواد اولیه می توان روش های حفاظتی و مرمتی مناسبی برای آثار تاریخی پیشنهاد داد.
او در ادامه به توضیح ترکیبات نانو و نانو ساختار پرداخت و  گفت: زمانی که مواد به ابعاد نانو می رسند خواص شیمیایی و بیولوژیکی ویژه ای پیدا می کنند که در صنایع مختلف کاربردهای زیادی دارد.
افشار پور افزایش استحکام تجهیزات ورزشی، از بین بردن بو و عرق در جوراب ها، افزایش استحکام مصالح ساختمانی، خواص ضد آب در زنگ دیوار و کفپوش های ساختمانی و طراحی روکش های ضدآب را برخی از کاربردهای نانو در دنیای امروز اعلام کرد.
وی با اشاره به ساختار های مختلف نانو و به دنبال آن خواص گوناگون آن گفت: هم اکنون در حوزه مرمت از نانوذرات استفاده می شود.
او در ادامه به استفاده از مواد نانو در مرمت و حفاظت آثار کاغذی اشاره کرد و درباره ویژگی های این مواد گفت: مواد نانو به کار رفته نه تنها باید کارایی لازم برای اهداف ما را داشته باشند بلکه باید پایدار بوده و در طولانی مدت خواص خود را حفظ کند.
او افزود: این مواد نباید باعث تخریب کاغذ شده و خطری برای مرمت  گر یا استفاده کننده های بعدی از کاغذ داشته باشند.
افشار پور یکی دیگر از شرایط استفاده از مواد نانو برای حفاظت و مرمت کاغذ را برگشت پذیری دانست و گفت: اگر به هر دلیلی در آینده بخواهیم این مواد را از سطح اثر تاریخی پاک کنیم باید این کار قابل انجام باشد.
وی با اشاره به مشکلات موجود در زمینه اسیدزدایی آثار کاغذی گفت: در گروه زیادی از آثار کاغذی تاریخی از مرکب های مشکی استفاده شده است که یون آهن موجود در آنها مانند کاتالیزور باعث تشدید تخریب کاغذ می شود  به همین دلیل از نانوذرات هیدروکسید منگزیم و کلسیم برای پیشگیری از خوردگی و تخریب استفاده می شود.
او در ادامه سخنان خود به "بررسی دلایل خوردگی مرکب آهن کازو و روش های درمان آن" پرداخت و گفت: ترکیبات اکسیدهای فلزی در صنایع مختلف به عنوان فتوکاتالیز استفاده می شوند.
افشار پور با توضیح این نکته که فتوکاتالیزها در برابر نور فعال می شوند، به کاربردهای فتوکاتالیزها اشاره کرد و گفت: فتوکاتالیزها دارای خواص آنتی باکتریال نیز هستند که همه این ویژگی ها می تواند در حفاظت از آثار تاریخی کمک کننده باشد. 

                                                                               تجزیه و تحلیل آرایه های تزیینی

در ادامه نشست، فضه رحیمی، مسول بخش حفاظت و مرمت آثار کاغذی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به توضیح "نقش پژوهش های سندشناسی و تجزیه و تحلیل آرایه های تزیینی در مطالعات فن شناسی نسخ خطی" پرداخت.
او در توضیح مراحل الگوی شناخت و تجزیه و تحلیل نقوش و آرایه های تزیینی به دو مبحث تزیینات تجلید و تزیینات صفحات اشاره کرد و گفت: در زمینه تزیینات صفحات، صفحات پیش از افتتاحیه، افتتاحیه، متن و اختتامیه مورد بررسی قرار گرفت.
رحیمی در ادامه به توضیح مطالعات انجام شده در زمینه سندشناسی روی تعدادی از نسخ به جا مانده از قرن 13 پرداخت و گفت: بررسی اسناد باقی مانده می تواند بخشی از هویت کتابت، مرمت و صحافی نسخ خطی ایرانی را برای ما روشن کند که از جمله انها می توان به تاریخچه وضعیت کتابداری ایران، استخراج اصطلاحات خط و کاغذ و نسخه از متون ادبی، رویه های مرسوم در قبض و انقباض کتاب میان عموم اشاره کرد.

                                                                               آفت زدایی آثار کاغذی با گیاهان

نرگس پدرام، پژوهشگر نسخ خطی دیگر سخنران این نشست، درباره "آفت زدایی آثار کاغذی با گیاهان" توضیحاتی ارائه کرد.
به گفته وی، آنچه تاکنون برای ضدعفونی مراکز نگهداری آثار تاریخی و فرهنگی انجام شده برگرفته از  تحقیقاتی است که روی عوامل بیماری زا در انسان و محیط زندگی انسان انجام شده است.
او افزود: استفاده از گیاهان برای دورکردن عوامل بیماری زا و از بین بردن آن عامل و درنهایت درمان در پزشکی و صنایع کشاورزی و غذایی بسیار مورد توجه بوده و تحقیقات انجام شده در این زمینه ها می تواند راهنمایی برای ضدعفونی آثار تاریخی و فرهنگی باشد.
پدرام استفاده از پرتو ها، استفاده از گیاهان و عصاره های گیاهی، منجمد کردن، گازها و بخور دهی با مواد ضدعفونی کننده را از جمله روش های ضدعفونی معرفی کرد و به توضیح هرکدام از این روش ها پرداخت.
او درباره مزایای استفاده از پلاسما گفت: نه تنها در این روش به کارگیری فرایند ساده است بلکه روشی خشک و بدون استفاده از مواد شیمیایی سمی و آلوده کننده بوده و از استاندارد زیست محیطی بالایی دارد.
این پژوهشگر نسخ خطی، از بین بردن قارچ بدون تخریب مورفولوژی و سطح و همچنین میزان اثرگذاری بالا و طولانی مدت را از دیگر مزایای استفاده از پلاسما دانست.
او در ادامه از جمله منابع بالقوه برای تولید آفت کش های جدید را استفاده از عصاره های گیاهی اعلام کرد که اثرات سو کمتری بر محیط زیست دارند.
وی تاکیدکرد: اگرچه تحقیقات آزمایشگاهی می تواند شاخص های مفیدی در مورد اثربخشی عصاره ها در از بین بردن میکروارگانیسم ها داشته باشد ولی باید آزمایش ها در شرایط موزه ای و انبارداریآثار نیز انجام و بررسی شود چون مطالعات آزمایشگاهی نمی توانند تمام متغیرها را مثل نوسان شرایط آب و هوایی محیط، تنوع جنس آثار را در برگیرند.

                                                              شناسایی ساختار لکه های ناشی از اثر انگشت در کاغذهای تاریخی

در ادامه نشست علی نعمتی، مدیر گروه مرمت آثار تاریخی دانشگاه هنراسلامی تبریز در زمینه" شناسایی ساختار لکه های ناشی از اثر انگشت در کاغذهای تاریخی" سخنرانی کرد.
او گفت: برخی از لکه ها به راحتی با حلال های آلی از بین نمی روند چرا که ساختار این لکه ها در بسیاری از موارد به درستی شناسایی نشده است.
به گفته وی، اگرچه در زمینه تمیزکاری کاغذ کارهای زیادی انجام شده است اما این اقدامات بیشتر درباره روش زدودن است و کمتر به ساختار پرداخته شده است.
نعمتی درباره نتایج بررسی های انجام شده روی نمونه ها گفت: در این بررسی ها مشخص شد باتوجه به لکه و تماس دست آلوده به بزاق انسانی احتمالا ترکیب لکه بک پروتین با ساختار آمین نوع دوم است که می تواند ناشی از تغذیه بوده و همراه با بزاق دهان در حین تورق کاغذ به کتاب منتقل شده باشد.
او افزود: با توجه به تحلیل پیک های حاصل  شده و موجود نبودن نوار جذبی در نواحی اختصاصی کریونیل که نشان دهنده چربی و روغن است و وجود طیف هایی که حاکی از ساختار آمین ها بوده، پروتینی بودن لکه تایید و چربی بودن آن رد شد.
وی با اشاره به این که پروتین ها براساس نوع، نحوه پیوندها، طرز قرارگیری پیوندهای پیتیدی و اسیدهای آمینه از نظر ساختمانی به چهار گروه تقسیم می شوند، گفت: هر کدام از این گروه ها ممکن است در آب، حلال آلی یا اسیدهای آلی حل شوند.
نعمتی افزود: بیشتر پروتین ها در آب محلول یا در املاح نمکی حل می شوند اما در مجاورت اسیدهای آلی دناتوره شده و ساختمان سه بعدی آنها به هم می ریزد.


عكس هاي مرتبط :

 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما