گروه زبان و گویش

گروه پژوهشی زبان‌ و گویش‌ رایج در ساختار پژوهشکده‌ی زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون پاسداری از ʼمیراث زبانی شفاهی ایرانʻ و تولیت امور گوناگون مستندسازی و پژوهش در ارتباط با این میراث گران‌بها را بر عهده دارد. نظر به طبیعت سیال زبان در بعد شفاهی، به ویژه در ارتباط با گونه‌های فاقد نوشتار، امور مستندسازی و پژوهش در این بخش روش‌شناسی ویژه ی خود را دارد و از حساسیت خاصی برخوردار است.
گونه‌های زبانی، یکی از ارکان اصلی میراث فرهنگی ناملموس به شمار می‌آیند و مستندسازی و پژوهش علمی و نظام مند در ارتباط با آن‌ها به معنای پاسداری از این بخش از میراث معنوی است. بدیهی است در این ارتباط زبان‌های درخطر جایگاه ویژه‌ا‌ی دارند و در اولویت قرار دادن مستندسازی و احیای آن‌ها حائز اهمیت فراوان است.
گروه زبان و گویش رایج، در انجام این مهم در وهله‌ی نخست، گونه‌های زبانی پراکنده در پهنه‌ی جغرافیایی کشور ایران را مد نظر دارد، که می‌دانیم نیمی ʼایرانیʻ و نیمی نیز ʼغیرایرانیʻ، حتی غیراروپایی، هستند. پهنه‌ی جغرافیایی مورد علاقه نیز، طبعاً، به مرزهای کنونی کشور جمهوری اسلامی ایران محدود نمی‌شود: بسیاری گونه‌های ایرانی را می‌شناسیم که در کشورهای دیگر اعم از همسایه و غیرهمسایه رایجند. بر این اساس، گستره‌ی مورد علاقه‌ی فعالیت‌های گروه زبان و گویش رایج از کوچکترین واحد قابل بررسی (مثلاً گونه‌ی فردی) تا ابعاد ملی، منطقه‌‌ای و بین‌المللی قابل توجیه است.
از جنبه‌ی چهارچوب‌های نظری و روش‌شناختی تمامی حوزه‌های تحت زبان‌شناسی کلان را می‌توان در گستره‌ی علائق این گروه دانست. گروه پژوهش زبان و گویش رایج می‌کوشد چهارچوب‌های نظری علم زبان‌شناسی نظری را در گستره‌ی توصیفی زبان‌شناسی ایرانی به کار بندد. در کنار این هدف والا محک زدن نظریه‌های زبانی با مواد زبانی ایرانی، خود هدف دیگر این گروه پژوهشی است. به بیانی روشن‌تر، گروه زبان و گویش رایج همواره دو زاویه‌ی مکمل را در فعالیت‌های خود داشته است: زبان‌شناسی نظری و زبان‌شناسی میدانی.

اهم دست‌آوردهای گروه:
1. طرح ملی اطلس زبانی ایران
2. تشکیل آرشیو داده‌های گویشی کشور با بیش از 30 هزار نمونه‌ی گویشی به صورت دیجیتالی
3. تهیه‌ی پرسش‌نامه‌ی تحلیل نحو گونه‌های زبانی ایران
4. تدوین واژه‌نامه‌های گویشی
5. تألیف و ترجمه‌ی کتاب، درس‌نامه و مقاله در زمینه‌های مورد علاقه
6. تدوین کتاب جامع پرسش‌نامه‌ها و شیوه‌نامه‌های اجرایی مستندسازی گونه‌های زبانی ایران، در سطوح نظام آوایی، واژه‌شناسی، نحو و معنا.
7. تدوین مجموعه‌مقالات علمی در زمینه‌های مورد علاقه


چشم‌انداز فعالیت‌های آینده:
این گروه پژوهشی چشم‌اندازهای زیر را فراروی خود متصور است:
1. انتشار نهایی اطلس ملی زبانی ایران
2. تکمیل آرشیو داده‌های گویشی دیجیتالی کشور
3. تدوین اطلس‌های ساختار زبانی از گونه‌های زبانی ایران
4. برنامه‌ریزی و اجرای طرح ایجاد بانک اطلاعاتی گونه‌های زبانی ایران
5. تدوین شیوه‌نامه‌ی جامع رده‌بندی گونه‌های زبانی درخطر ایران
6. رده‌بندی گونه‌های زبانی درخطر ایران
7. تدوین شیوه‌نامه‌ی جامع باززنده‌سازی گونه‌های زبانی درخطر ایران
8. گشودن باب همکاری‌های جدید با دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزشی و پژوهشی داخلی و خارجی
9. گشودن باب همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در امور مورد علاقه
10. برنامه‌ریزی برای گشودن بابی نوین در صنعت گردشگری ایران از طریق هدایت سفرهای گوناگون در سطوح مختلف تخصصی برای گردشگران دانشگاهی، متخصص، یا علاقه‌مند به میراث زبانی شفاهی ایران در ابعاد داخلی و بین‌المللی.
11. تلاش مستمر در درازمدت برای فرهنگسازی و ایجاد نگرشی جدید نسبت به زبان مادری در سطح اجتماعات زبانی پراکنده در پهنه‌ی کشور جمهوری اسلامی ایران و نمایاندن اشتراکات بی‌نظیر زبانی در جمع این اجتماعات.

اعضای گروه: (به ترتیب الفبا)

فریار اخلاقی (مدیر گروه)

 سعیده شجاع رضوی

مرضیه صناعتی

پونه مصطفوی

All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما